Zaostrzenie jest w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP) najbardziej istotnym zdarzeniem medycznym – pod względem rokowania dla pacjenta, przyszłego tempa progresji choroby oraz konieczności optymalizacji leczenia.
Ocenia się, że w POChP aż do 77% pacjentów może doświadczyć zaostrzenia choroby w ciągu 3 lat [1]. Najważniejszym predyktorem jest wcześniejsze przebycie zaostrzeń, jednak również pacjenci bez takiej historii są narażeni na wystąpienie zaostrzenia. Do innych, istotnych czynników predykcyjnych należą przede wszystkim nasilenie objawów i zaawansowanie obturacji [1-3].
W badaniu KRONOS, oceniającym skuteczność i bezpieczeństwo BUD/GLY/FORM u chorych z umiarkowaną do ciężkiej POChP, 74% pacjentów nie miało historii zaostrzeń w ciągu ostatniego roku. Pomimo tego, wykazano istotną redukcję częstości umiarkowanych lub ciężkich zaostrzeń o 52% u pacjentów przyjmujących BUD/GLY/FORM w porównaniu do ramienia LAMA/LABA (RR 0,48; 95% CI 0,37-0,64; p <0,0001) [4]. Wyniki te pokazują zasadność stosowania terapii trójskładnikowej w populacji pacjentów bez historii zaostrzeń, u których nieodpowiednia kontrola choroby przybiera postać wysokiej objawowości.
Od kilku lat raport GOLD nie zaleca już stosowania terapii wGKS/LABA u pacjentów z POChP. Jeśli z jakiejkolwiek przyczyny pacjent przyjmuje już wGKS/LABA, GOLD 2026 rekomenduje eskalację terapii do wGKS/LAMA/LABA w populacji z zaostrzeniami*, a w populacji ze źle kontrolowanymi objawami zamianę terapii na wGKS/LAMA/LABA lub na LAMA/LABA w zależności od historii zaostrzeń przed włączeniem terapii wGKS/LABA [5]. Jednakże, pacjenci z wysokim nasileniem objawów są narażeni na wystąpienie zaostrzeń w przyszłości [3], a wyniki badania KRONOS udowodniły skuteczność BUD/GLY/FORM w redukcji częstości umiarkowanych lub ciężkich zaostrzeń w takiej populacji [4].
Aby porównać skuteczność eskalacji wGKS/LABA do wGKS/LAMA/LABA i zamiany wGKS/LABA na LAMA/LABA, przeprowadzono analizę post hoc badania KRONOS. Oceniono subpopulację pacjentów przyjmujących wGKS/LABA w ciągu 30 dni przed screeningiem, bez historii zaostrzeń w trakcie ostatniego roku. Porównano grupy, w których eskalowano terapię do BUD/GLY/FORM, zmieniono terapię na LAMA/LABA lub pozostawiono terapię wGKS/LABA. Oceniono poprawę funkcji płuc i wpływ na częstość umiarkowanych lub ciężkich zaostrzeń POChP [6].
Wyniki analizy pokazały poprawę FEV1 wyższą o 106 mL w ramieniu BUD/GLY/FORM w stosunku do grupy, która pozostała na wGKS/LABA i podobną poprawę w stosunku do ramienia LAMA/LABA**. Co ważne, wykazano 43% redukcję częstości umiarkowanych lub ciężkich zaostrzeń w grupie BUD/GLY/FORM w porównaniu do ramienia LAMA/LABA*** [6].
Wyniki te pokazują zasadność rozważenia eskalacji terapii wGKS/LABA do wGKS/LAMA/LABA u pacjentów z nasilonymi objawami POChP, nawet bez historii zaostrzeń. Ze względu na istotnie większą redukcję ryzyka umiarkowanych lub ciężkich zaostrzeń przez terapię potrójną BUD/GLY/FORM w połączeniu z porównywalną do LAMA/LABA poprawą funkcji płuc, eskalacja wGKS/LABA do BUD/GLY/FORM może pozwolić na skuteczniejszą realizację strategii profilaktyki kolejnych zaostrzeń przy dobrej kontroli objawów choroby.
*Przy liczbie eozynofilów we krwi ≥ 100 komórek/μL.
**Zmiana porannej FEV1 przed podaniem dawki leku, w okresie 24 tygodni. BUD/GLY/FORM: 149 mL (N=188), LAMA/LABA: 137 mL (N=188); wGKS/LABA: 43 mL (N=83). Różnica BUD/GLY/FORM vs wGKS/LABA: 106 mL (95% CI: 64-148). BUD/GLY/FORM vs LAMA/LABA: 12 mL (95% CI: -21-44).
***Częstość umiarkowanych lub ciężkich zaostrzeń POChP: BUD/GLY/FORM: 0,43 (N=188); LAMA/LABA: 0,76 (N=196); wGKS/LABA: 0,47 (N=85); BUD/GLY/FORM vs LAMA/LABA: RR = 0,57 (95% CI: 0,35-0,94). BUD/GLY/FORM vs wGKS/LABA: RR = 0,93 (95% CI: 0,47-1,82).
1. Hurst JR et al. N Engl J Med. 2010;363:1128-1138
2. Müllerová H et al. BMJ Open. 2014;4:e006171;
3. Lindberg A et al. Respir Med. 2015;109:88–95
4. Ferguson GT et al. Lancet Respir Med. 2018;6(10):747-758.
5. GOLD. Global Strategy for the Diagnosis, Management, and Prevention of Chronic Obstructive Pulmonary Disease: 2026 Report. https://goldcopd.org/2026-gold-report/ (data dostępu 12.2026).
6. Singh D, et al. Respir Res. 2025;26(1):175.
7. Aktualna Charakterystyka Produktu Leczniczego Trixeo Aerosphere
BID, dwa razy na dobę
BUD, budezonid
CAT, COPD assessment test, test oceniający POChP
CI, przedział ufności
DPI, inhalator suchego proszku
FEV1, natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa
FOR, formoterol
GLY, glikopironium
LABA, długo działający β2-agonista
LAMA, długo działający antagonista receptora muskarynowego
MRC, skala nasilenia duszności
pMDI, inhalator ciśnieniowy z dozownikiem
POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc
RR, współczynnik częstości
wGKS, wziewny glikokortykosteroid
